wybierz język:
pl en de ru gr sk nl fr uk hu hr es ua it ro zh ar bg da cs lv ja
 
 
 Strona główna   Obiekty   Opinie   Przewodniki   Foto galerie   Kalendarz   Dyskusje   Wiadomości   
                 
Obiekty:  
 Dane kontaktowe
 Opinie
 Pełny opis
 przewodnik - określa obiekt  
  › region świata
  › odleglości
  › dojazd
  › położenie - ogólnie
  › lokalizacja atrakcyjnych punktów
  › charakterystyka położenia
  › informacja
 kościół  
  › opis
  › historia
  › rodzaj
  › styl budowy
    » opis budynku
    » plan kościoła
  › fotogaleria
  › cel podróży
 
Logowanie:  
Login:
Hasło:
przypomnij hasło
Przypomnij hasło:  
Login:
Email:
Na adres email podany przy rejestracji zostanie wysłany email z nowym (losowo wygenerowanym) hasłem, które będziesz mógł/mogła zmienić po zalogowaniu do systemu.
Szukaj:  
Dowiedz się więcej :
 Szukaj
 
Dla obiektów :  
Zaprezentuj swój obiekt w serwisie :
 Dodaj obiekt
 Kontakt

 Wiadomości

Konferencja naukowa w Świdnicy, 18-19.10.2017
Zaproszenie do Bardziejowa
KURS PILOTA WYCIECZEK
Mroki poziomu 355 Kopalni GUIDO
Brzmienie Śląska

Więcej wiadomości >>

Katedra św. Mikołaja w Elblągu - kościół


przewodnik - określa obiekt

znany ośrodek turystyczny
obiekt koniecznie trzeba zobaczyć
znany ośrodek religijny

region świata

Europa Środkowa

odleglości


lotniskokmczas dojazdu [h]
Gdańsk601:20 h


dojazd

parking
komunikacja miejska
przystanek autobusowy
komunikacja międzymiastowa
komunikacja międzynarodowa
autobusy miejskie
dworzec autobusowy
postój taxi
samochodem

położenie - ogólnie

nad morzem
nad rzeką: Elbląg
centrum miasta

lokalizacja atrakcyjnych punktów


odległości dokądnazwaodległośćjedn.
miasto wojewódzkieGdańsk60km
ośrodek turystycznyMalbork25km
miasto wojewódzkieOlsztyn110km


charakterystyka położenia

w centrum
w cichej okolicy
wspaniały widok

informacja

informacja turystyczna
tablica informacyjna

kościół

patron kościoła: św. Mikołaj
religia: religia rzymsko-katolicka
ceglana budowla

opis

opis tekstowy:

Uwagę turystów z którejkolwiek świata strony przybywających do Elbląga, już z daleka zwraca na siebie potężna, 97-metrowej wysokości wieża katedry św. Mikołaja. Gdy jadą jedną z trzech dróg górzystych: z Warszawy, Fromborka czy Ornety, jest ona raz po raz widoczna i równie często za wzniesieniami się chowa. Zdążającym od równinnych Żuław Gdańskich lub Malborskich ukazuje się przekrętnie to z prawej, to z lewej strony drogi, z każdą chwilą potężniejąc..Kościół św. Mikołaja od dawna stanowił symbol hanzeatyckiego niegdyś miasta i to mimo klęsk i katastrof, jakie go spotkały. Dziś również jest głównym punktem odniesienia nie tylko odradzającego się z gruzów Starego Miasta, lecz w większej jeszcze mierze powstałej w roku 1992 Diecezji.


relikwie

historia

historia:

POWSTANIE MIASTA I KOŚCIOŁA
Książę Konrad Mazowiecki, pragnąc uchronić swoje dziedzictwo przed łupieżczymi napadami Prusów i jednocześnie pozyskać ich dla chrześcijaństwa, sprowadził w roku 1225 niemiecki zakon rycerski - Krzyża­ków. Ci, zapewniwszy sobie poparcie papieża i cesarza, rozpoczęli akcję podboju ziem pruskich i tworzenia własnego państwa. W roku 1231 pod wodzą mistrza krajowego Herrmanna Balka Krzyżacy przekroczyli pod Toruniem Wisłę i rozpoczęli pochód na północ. W roku 1237 założyli na terenie dzisiejszego Elbląga swój gród i dali początek miastu. Zbudowany przez nich zamek był w latach 1251 - 1309 stolicą krzyżacką, aż do czasów przeniesienia jej do Malborka. Nowi mieszkańcy Elbląga otrzymali od Krzyżaków prawo lubeckie (dość ogra­niczone), które jednakże przyznawało im znaczne przywileje. Obowiązywało ono do roku 1772, to jest do zajęcia Elbląga przez króla pruskiego Fryderyka II.
Z  HISTORII KOŚCIOŁA ŚW. MIKOŁAJA
Pierwsi osiedleńcy w Elblągu rekrutowali się w znacznej mierze z młodych lubeczan i mieszkańców innych miejscowości westfalskich. Przenosząc ze sobą ojczyste obyczaje, zadbali również o opiekę duszpasterską. Pierwsza, zapewne prowizoryczna, świątynia stanęła pośrodku zakładanego miasta około 1240 roku. Poświę­cono ją patronowi żeglarzy - św. Mikołajowi.
Być może, to właśnie jej fragmenty zachowały się w obecnym prezbiterium w formie łuków z cegły gotyckiej o wiązaniu wendyjskim, które jako pierwsze było stosowane w krzyżackich Prusach. Pierwszym proboszczem parafii elbląskiej był Gogefriedus, wspomniany w dokumencie z roku 1246. Pod koniec wieku XIII ludność miasta wzrastała do tego stopnia, że zachodziła potrzeba rozbudowy kościoła. Powstała wtedy trójnawowa świątynia halowa z portalami w nawach bocznych, z których szczególną uwagę zwraca na siebie portal północny, ze śladami pierwotnej, pięknej terakoty. W pełni rozkwitu gotyku, w latach 1330 - 1380 przebudowano kościół nadając mu wygląd bazyliki; z której główna nawa przewyższała nawy boczne.
Następne przebudowy w wieku XIV i XV dały kościołowi św. Mikołaja wygląd późnogotyckiej świątyni halowej, zwieńczonej sklepieniem gwieździstym. Od strony głównego ciągu komunikacyjnego, jaki stanowiła rzeka Elbląg, upiększono kościół trzema wieżami, z których środkowa otrzymała w roku 1598 piękny renesansowy hełm i mieściła w sobie siedem dzwonów.
Wymiary świątyni wynosiły wówczas, bez uwzględnienia wieży: 50,5 m długości, 28,5 m szerokości i 23 m wysokości. Nad tym ostatnim poziomem rozpoczynało się dopiero sklepienie. Niestety nie zachowało się do dzisiaj zbyt wiele przekazów, ponieważ dopiero od wieku XIX zaczęto wykazywać więcej zrozumienia dla dokumentacji zabytków. Wśród historyków sztuki, którzy starali się odtworzyć wygląd zewnętrzny i wewnętrzny kościoła, należy wymienić: Horsta Stobbego, Karla Haukego, Hansa Schmaucha i Bernharda Schmida. Wielką wartość przedstawia również sztych wykonany w roku 1737 przez J.Fr.Enderscha.
Budowniczowie i dobroczyńcy kościoła św. Mikołaja pozostawali na ogół w cieniu anonimowości. Szczęśliwie zachowały się nazwiska niektórych. Jednym z nich był Johannes Grölle, którego płyta nagrobna z roku 1355 zachowała się do naszych czasów. Znakomitym znawcą i fundatorem wielu dzieł sztuki był proboszcz Nikolaus Wulsack, wykształcony w Pradze i w swoim czasie profesor tamtejszego uniwersytetu. Z ufundowanych przez niego dzieł należy wymienić Grupę Ukrzyżowania, figury dwunastu apostołów oraz ponadnaturalnej wielkości figurę św. Mikołaja. Niestety, wiele innych elementów wyposażenia zginęło w czasie zmiennych losów kościoła św. Mikołaja od reformacji po pożaru w roku 1777. 
POŻAR KOŚCIOŁA W ROKU 1777
W dniu 26 kwietnia 1777 roku nad miastem rozszalała się burza. Jedyne wyładowanie atmosferyczne uderzyło wieżę, która stanęła w płomieniach. Społeczeństwo Elbląga z wielkim poświęceniem próbowało ratować tę ozdobę i dumę miasta, jednakże nadaremnie. Zdołano wynieść część wyposażenia, lecz nie powstrzymano ognia, który strawił wieże i dach kościoła oraz uszkodził sklepienie. Po pewnym czasie runęło ono niszcząc główny ołtarz.W trudnej sytuacji finansowej rozpoczęto odbudowę od obniżenia o 6 m nadpa­lonych murów, rozebrania wież i położenia dwuspadowego dachu na miejsce poprzedniego trójkalenicowego. Usiłowano wówczas nadać wnętrzu kościoła wygląd barokowy, co osiągnięto przez otynkowanie ścian i filarów oraz przemalowanie białą farbą wszystkich polichromowanych w poprzednim okresie rzeźb. Wieża została odbudowana dopiero po 130 latach. Poświęcono ją w dniu 24 października 1906 roku. Jej renesansowe zakończenie wraz z krzyżem góruje obecnie na wysokości 97 metrów, co stawia ją w rzędzie najwyższych w północnej Polsce.
KATAKLIZMY II WOJNY ŚWIATOWEJ
Totalitaryzm hitlerowski nie dopuszczał na dłuższą metę istnienia jakiegokolwiek innego ośrodka dyspozycyjnego. Jedynym autorytetem miała być partia i jej ideologia. Ostatni niemiecki proboszcz parafii św. Mikołaja Arthur Kather przeciwstawiał się zarządzeniom władz i bronił prześladowanych. Szczególną troską otoczył polskich robotników przymusowych, dla których odprawiał nabożeństwa. Słało się to przyczyną jego usunięcia w dniu 12 września 1940 roku. W ciąga pięciu godzin musiał opuścić miasto i Prusy, i to wraz z dwoma wikarymi: Adolfem Steinhauerem i Johannesem Ewersem. Po śmierci ostatniego niemieckiego biskupa warmińskiego Maximiliana Kallera został wikariuszem kapitulnym tej diecezji i był nim w latach 1947 - 1957, aż do swej śmierci.W styczniu 1945 roku Stare Miasto Elbląg zostało ogłoszone twierdzą i w związku z tym, w wyniku ostrzeliwania uległo całkowitemu zniszczeniu. W dniu Matki Boskiej Gromnicznej 2 lutego 1945 roku spłonęła ponownie świątynia Staromiejska. Jako przedziwny symbol trwałości wśród zniszczeń pozostało miedziane pokrycie ostatniej kondygnacji wieży, umieszczone na konstrukcji stalowej, a wraz z nim imponujący krzyż. Szczęśliwie uratowano wiele z gotyckiego wyposażenia kościoła, które przed nadejściem frontu było umieszczone w różnych świątyniach podelbląskich, natomiast późniejsze elementy wyposażenia barokowego uległy całko­witemu zniszczeniu.
TRUDNOŚCI  Z ODBUDOWĄ KOŚCIOŁA
W pierwszych latach powojennych prawie nie do pomyślenia była odbudowa znajdującego się w morzu ruin kościoła św. Mikołaja. Dopiero w roku I949 podjął się tego dzieła ks. dziekan Wacław Hipsz.
Odbudowę rozpoczęto od usuwania pięciometrowej warstwy gruzu. Ze względu na odchylenia jakiemu uległy filary, poprzestano na związaniu ich za pomocą żelbetowego stropu. Prześladowanie duchowieństwa nie pozwoliło na kontynuowanie tych prac. Ks. Hipsz został 13 lutego 1951 roku wysiedlony z Elbląga. Dopiero od roku 1954 ks. Gedymin Pilecki podjął się konstrukcji nowego tym razem trójkalenicowego dachu, wykonanego z żelbetu. Również jego dziełem było pokrycie wieży blachą ocynkowaną.Od roku 1968 aż do  2005 proboszczem parafii św. Mikołaja, parafii Katedralnej od roku 1992, był Ks. Infułat dr Mieczysław Józefczyk, Protonotariusz Apostolski, Wikariusz Generalny i Konserwator Zabytków Diecezji Elbląskiej. Obecnie Proboszczem jest Ks. Prałat Stanisław Błaszkowski. W latach 1969-1989 zostały wykonane witraże w kościele.
Budynki parafialne i rezydencja biskupa zostały odbudowane w latach 1969-1973 oraz 1982-1984. W roku 1993 wieża katedralna została pokryta blachą miedzianą, a w roku 1999 nastąpił kapitalny remont konstrukcji dachowej i całkowita wymiana poszycia dachowego katedry. Przez dziesiątki lat prace te były wykonywane tylko dzięki ofiarności wiernych. Ostatnio pomoc materialną okazały: Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej i Fundacja Biskupa Maximiliana Kallera. W długiej swojej historii kościół św. Mikołaja kilkakrotnie znajdował się w posiadaniu ewangelików, którzy przyczynili się również wydatnie do jego upiększenia. Dzisiaj również napawa on dumą i radością przedstawicieli obu wyznań chrześcijańskich.
Tekst: Ks. Infułat Mieczysław Józefczyk



rodzaj

kościół
katedra
kościół parafialny

styl budowy

wymiary świątyni: długość: 50,5 [m] x szerokość: 28,5 [m] x wysokość: 97 [m]
ilość naw: 3
portale boczne
główna nawa przewyższa boczne
sklepienie gwieździste

opis budynku

ołtarz
ambona
chrzcielnica
dzwonnica
wieża
chór muzyczny
kaplica
zakrystia
korpus nawowy
kruchta
sanktuarium
sanktuarium pod wezwaniem: Krzyża Świętego

plan kościoła

plan podłużny
układ halowy

fotogaleria


foto
Katedra św. Mikołaja w Elblągu
Katedra św. Mikołaja w Elblągu


cel podróży

żywot:

Kaplica Błogosławionej Karoliny Kózkówny. Poświecenia Kaplicy dokonał Biskup Tarnowski Wiktor Skworc oraz przekazał naszej diecezji relikwie Błogosławionej Karoliny Kózkówny.
Błogosławiona Karolina jest patronką młodzieży.
Karolina urodziła się w podtarnowskiej wsi Wał-Ruda 2 sierpnia 1898 r. jako czwarte z jedenaściorga dzieci. Pięć dni później otrzymała chrzest w kościele parafialnym w Radłowie. Jej rodzice posiadali niewielkie gospodarstwo. Pracowała z nimi na roli. Wzrastała w atmosferze żywej i autentycznej wiary, która wyrażała się we wspólnej rodzinnej modlitwie wieczorem, częstym przystępowaniu do sakramentów i uczestniczeniu we Mszy także w dzień powszedni. Ich uboga chata była nazywana "kościółkiem". Krewni i sąsiedzi gromadzili się tam często na wspólne czytanie Pisma świętego, żywotów świętych i religijnych czasopism. Od najmłodszych lat ukochała modlitwę i starała się wzrastać w miłości Bożej. Nie rozstawała się z otrzymanym od matki różańcem. We wszystkim była posłuszna rodzicom, z miłością i troską opiekowała się licznym młodszym rodzeństwem. Uczyła się chętnie i bardzo dobrze, z religii otrzymywała zawsze wzorowe oceny, była pracowita i obowiązkowa. Karolina była urodzoną katechetką. Katechizowała swoje rodzeństwo i okoliczne dzieci, śpiewała z nimi pieśni religijne, odmawiała różaniec i zachęcała do życia wg Bożych przykazań. Wrażliwa na potrzeby bliźnich, chętnie zajmowała się chorymi i starszymi. Odwiedzała ich, oddając im różne posługi i czytając pisma religijne. Przygotowywała w razie potrzeby na przyjęcie Wiatyku. Zginęła w wieku zaledwie 17 lat, na początku I wojny światowej, 18 listopada 1914 roku. Carski żołnierz uprowadził ją przemocą i bestialsko zamordował, gdy broniła się pragnąc zachować dziewictwo. Po kilku dniach, 4 grudnia 1914 r., w pobliskim lesie znaleziono jej zmasakrowane zwłoki. Pogrzeb Karoliny był wielką manifestacją okolicznej ludności, która z wielkim przekonaniem mówiła, że uczestniczy w pogrzebie męczennicy. Pochowano ją w parafialnym kościele we wsi Zabawa. W 1987 r. Jan Paweł II w Tarnowie beatyfikował Karolinę. Jest ona patronką Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży (KSM) i Ruchu Czystych Serc.


relikwie:

W połowie XIII w., a więc przed przeszło 750 laty przywieziono do elbląskiego zamku krzyża­ckiego Relikwie Krzyża Świętego, od tamtego czasu były czczone w kaplicy zamkowej. Po pewnym czasie (przed 1400 r.) Krzyżacy ufundowali relikwiarz ozdobiony drogimi kamieniami i perłami. Relikwie Krzyża Świę­tego były czczone w krzyżackim kościele zamkowym do roku 1454, kiedy to elblążanie poddali swoje miasto polskiemu królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi. Aby nie dopuścić do powrotu Krzyżaków, zburzono ich zamek, a Relikwie Krzyża Świętego przeniesiono do kościoła św. Mikołaja, gdzie odbierają cześć do dziś dnia.
W czasie drugiej wojny światowej, w dniu 2 lutego 1945 roku w Uroczystość Ofiarowania Pańskiego (Matki Bożej Gromnicznej), kościół św. Mikołaja spłonął a w czasie pożaru został uszkodzony także relikwiarz Krzyża Świętego. Dopiero w roku 1973 na prośbę parafian dokonano rekonstrukcji i konserwacji. Od tego czasu w każdy piątek miesiąca Relikwie odbierają cześć w katedrze św. Mikołaja w Elblągu. Na co dzień relikwiarz Krzyża Świętego znajduje się w pięknej gotyckiej niszy po prawej stronie głównego ołtarza.
Na prośbę wiernych J. E. Ks. Biskup dr Andrzej Śliwiński w dniu 25.03.2000 w Uroczystość Zwiastowania Pańskiego Najświętszej Maryi Panny a zarazem w 8 rocznicy powsta­nia Diecezji Elbląskiej ustanowił Sanktuarium Krzyża Świętego w Katedrze św. Mikołaja.


o patronie:

Św. Mikołaj urodził się prawdopodobnie w bogatej rodzinie zamieszkałej w Patarze w Lycji (prowincja Azji Mniejszej). Wybrany został biskupem zaniedbanej podówczas diecezji Myry, którą zarządzał z wielką troską i wiarą. Tam właśnie zasłynął swą świętością, zapałem i cudami. Zmarł ok. 350 r. Niewielka ilość autentycznych informacji na jego temat chętnie uzupełniana była kolorowymi szczegółami legend. Pierwszą biografię Mikołaja napisano w 9 wieku, najbardziej jednak upowszechniła się jego biografia spisana przez Szymona Metaphrastesa w wieku 10.
Historycy greccy utrzymują, że Mikołaj cierpiał uwięzienie i nie wyparł się wiary podczas prześladowań Dioklecjana. Obecny był na Soborze w Nicei, gdzie potępiał arianizm. Jedna z opowieści twierdzi, że nawet uderzył heretyka Ariusza. Dodają także, że Mikołaj zmarł w stolicy swej diecezji, Myrze. Niestety brak konkretnych dowodów historycznych potwierdzających te fakty.
Już w czasach Justyniana (VI wiek) w Konstantynopolu znajdowała się bazylika zbudowana ku czci św. Mikołaja. Od IX wieku na wschodzie oraz od XI na zachodzie był on jednym z najpopularniejszych świętych, a także przedmiotem licznych legend. Mówią one o nim jako o młodym człowieku, który zdecydował się poświęcić swoje pieniądze na działalność charytatywną, a całe swe życie na nawracanie grzeszników.
Legendy mówią też, że choć mógł on odnaleźć jedność z Bogiem w życiu monastycznym, uznał, że nie chce zamykać się w klasztorze. Chciał bowiem iść w ślady Jezusa wędrującego po Palestynie. Podczas jednej ze swych podróży uciszył fale morza - dlatego też uważany jest za patrona żeglarzy i podróżników.
Pewien obywatel Patary utracił swój majątek i ponieważ nie mógł zapewnić posagu swym trzem córkom, groziło im zejście na złą drogę. Słysząc o tym, Mikołaj wziął mieszek ze złotem i wrzucił go przez okno do domu tego człowieka. Najstarsza córka wyszła dzięki temu za mąż. Podobnie uczynił też wobec dwóch pozostałych dziewcząt. Stąd często przedstawiano go na obrazach z trzema mieszkami. Błędna interpretacja tego wizerunku (myślano, że są to głowy dzieci) przyczyniła się do powstania innej (makabrycznej!) historii, według której Mikołaj wskrzesił trzech chłopców zamordowanych wcześniej i zakonserwowanych przez właściciela gospody.
Inna legenda mówi o tym, że Mikołaj pojawił się marynarzom pochwyconym przez sztorm u wybrzeży Lycji i doprowadził ich bezpiecznie do portu. Dlatego też często można spotkać kościoły poświęcone temu świętemu znajdujące się blisko brzegu morza. Jeszcze inne podanie twierdzi, że pojawił się we śnie Konstantynowi i sprawił, że ten ocalił od śmierci trzech niesłusznie oskarżonych urzędników. Inna wersja tej historii mówi, że gubernator Myry przyjąwszy łapówkę zgodził się wydać na śmierć trzech niewinnych ludzi. Gdy kat miał już pozbawić ich życia, pojawił się biskup tego miasta, Mikołaj i powstrzymał od wykonania wyroku, a następnie zwrócił się do gubernatora z tak przekonującą mową, że ten przyznał się do swego występku i poprosił o wybaczenie.
Gdy Myra dostała się w ręce Saracenów, miasta włoskie wykorzystały okazję, by zdobyć relikwie Mikołaja. Zostały one wykradzione przez kupców włoskich i dotarły do Bari na południu Włoch w roku 1087. Wybudowano tam nowy kościół ku czci świętego, a przy jego konsekracji obecny był papież Urban II. W ten sposób kult świętego Mikołaja stał się jeszcze popularniejszy, a sanktuarium stało się jednym z centrów pielgrzymkowych średniowiecznej Europy. U grobu św. Mikołaja dokonywały się liczne cuda.
Popularne wyobrażenie "świętego Mikołaja" (Santa Claus, Sint Klaus) jest niestety mieszanką elementów różnych kultur ludowych: niderlandzki zwyczaj obdarowywania dzieci prezentami w dniu jego święta miesza się tu z wyobrażeniem czarodzieja, który karze niegrzeczne dzieci, grzeczne zaś nagradza, a także z postacią germańskiego bóstwa Thora, który kojarzony był z zimą i jeździł na saniach zaprzężonych w kozy.
W średniowiecznej Europie dzień św. Mikołaja był okazją do wyboru "chłopca-biskupa", który sprawował rządy aż do święta Młodzianków (28.12). Zwyczaj ten dotrwał jeszcze do naszych czasów w Montserrat w Katalonii.
Emblematem św. Mikołaja w sztuce są trzy kule. Czasem ukazywany jest jako: (1) młody mężczyzna wrzucający trzy złote kule w okno trzech biednych dziewczyn; (2) wskrzeszający troje dzieci z beczki z marynatą; (3) ratujący rozbitków z wraku statku; (4) przywracający życie niesłusznie powieszonemu człowiekowi; (5) jako noworodek chwalący Boga. Szczególną czcią otaczany jest w Bari, Monserrat, i w Rosji.
Copyright © by Katherine Rabenstein


Data ostatniej aktualizacji: 2011-08-06 18:07:08


Aktualnie serwis posiada 12600 zarejestrowanych obiektów, z czego 2187 posiada uzupełniony opis.
24trips.com Ltd. United Kingdom, 5 London Road, London SW17 9JR, Registred no.: 07670843
Biuro w Polsce: +48 33 813-90-00, +48 509 878 000
www.24trips.com e-mail: poland@24trips.com